بررسی تحلیلی هوش مصنوعی دریفوسی (مبتنی بر حیات هایدگری) از دیدگاه فلسفه اسلامی

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

1 طلبه سطح 3 رشته فلسفه و کلام اسلامی، مدرسه علمیه عالی نواب مشهد

2 استاد سطوح عالی حوزه علمیه خراسان، مدیر گروه فلسفه و کلام اسلامی مدرسه علمیه عالی نواب مشهد

3 عضو هیئت علمی گروه معارف دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد

چکیده

هوش مصنوعی پدیده ایست با حدود یک قرن قدمت که با پیشرفت هایی که امروزه در این عرصه به دست آمده تبدیل به یکی از جدیدترین و مهم ترین فناوری ها و مسائل روز جهان شده ولی همچنان تحقیقات بنیادین در حوزه هوش مصنوعی به خصوص در فلسفه اسلامی بسیار اندک می باشد. بنیادین و اساسی ترین سوالاتی که در این عرصه مطرح می شود این است که آیا اصلا همسانی هوش مصنوعی با هوش انسانی امکان دارد؟ و اگر دارد چگونه می توان هوش مصنوعی ساخت؟ تا کنون دو دیدگاه نشانه گرایی و پیوندگرایی در حوزه هوش مصنوعی مشهور بوده است که تحقق هوشی مصنوعی طبق هردو دیدگاه از نظر فلسفه اسلامی و غرب محال می باشد اما دیدگاه دیگری توسط هوبرت دریفوس مبتنی بر نظریه حیات هایدگری و بدن مندی پدیدارشناسانه مرلوپونتی، مطرح شده که با مبانی طبیعیات نفس در فلسفه اسلامی قرابت هایی دارد. نوشتار حاضر تحقیقی بنیادین و به روش توصیفی-تحلیلی در بررسی دیدگاه دریفوس بر همسانی هوش مصنوعی‌ای که بدن انسانی داشته باشد دو نقد مبتنی بر تجرد ادراک و علم و هم عرض بودن موجودات جسمانی و مادی را مطرح می کند که در نتیجه به استحاله وقوع چیزی به نام هوش مصنوعی می رسد و بیان می کند بنابر فلسفه اسلامی می توان هوشمندی به دست آورد ولی هوشی که حاصل می شود مطابق نظام خلقت است و در نتیجه هوشی مصنوعی نیست بلکه هوش طبیعی است که انسان معد شکل گیری و سرعت بخش فرآیند حدوث او بوده است

کلیدواژه‌ها


  1. فهرست منابع

    1. ابن‌سینا، حسین ابن عبدالله، (1375)، الشفاء (الطبیعیات)، قم: مکتبة آیت‌الله مرعشی.
    2. اویسی، محمدمهدی، (1403)، «ارزیابی تحلیلی انگاره همسانی هوش مصنوعی با نفس انسانی»، پژوهش‌های علوم عقلی، مدرسه علمیه عالی نواب، شماره 1.
    3. سهروردی، (1375)، مجموعه مصنفات شیخ اشراق، مقدمـه و تصحیح هانری کربن، تهـران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
    4. صدرالدین شیرازی، محمدبن ابراهیم، (1368)، الحکمة المتعالیة فی الأسفار العقلیة الأربعة، قم: مکتبة المصطفوی.
    5. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ، (1382)، الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة، قم: بوستان کتاب.
    6. طباطبایی، محمدحسین، (1392)، النهایة الحکمة، قم: مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه.
    7. طهماسبی، محمدرضا، (1385)، «رهیافت‌های بنیادین فلسفی در هوش مصنوعی»، حکمت و فلسفه، شماره 2.
    8. عباس‌زاده‌جهرمی، محمد، (1390)، مقایسه ذهن و هوش مصنوعی، جهرم: بنیاد پژوهشی فرهنگی پیمان قدیر.
    9. عبودیت، عبدالرسول، (1400)، درآمدی به نظام حکمت صدرائی، سمت، قم: موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی‌ره.
    10. محجل، ندا و محمود صوفیانی، (1400)، «ویژگی‌های اگزیستانسیال بدن در پدیدارشناسی مرلوپونتی»، مجله علمی پژوهش‌های فلسفی دانشگاه تبریز، شماره 35.
    11. مطلبی‌کربکندی، حسین ودیگران، (1393)، «بررسی فلسفی امکان تحقق هوش مصنوعی قوی باتوجه‌به دیدگاه‌های مختلف در مسئله ذهن و بدن»، مجله فلسسفه ذهن، دوره 11 شماره 1.
    12. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ، (1394)، «بررسی کارکرد هوش مصنوعی ضعیف در اقسام علم و آگاهی باتوجه‌به مبانی معرفت‌شناسی صدرائیان»، فصلنامه اندیشه دینی دانشگاه شیراز، پیاپی 55.
    13. مقدس، محمدمهدی، 1399، «تحلیل و بررسی امکان هوش مصنوعی هیدگری در آرای هیوبرت دریفوس»، جستارهایی در فلسفه و کلام، دانشگاه فردوسی مشهد، شماره 104.
    14. Borchert, Donald (2006), Encyclopedia of Philosophy, volume2, Second
    15. Clark,A, 1996, Philosophical Foundations in Artificial Intelligence, Margaret A. Boden (ed), Academic Press, INC.
    16. Dreyfus, H. 2005, “Overcoming the Myth of the Mental: How Philosophers Can Profit from the Phenomenology of Everyday Expertise”.
    17. Merleau-Ponty, Maurice, (1964) The Primacy of Perception: and Other Essays on Phenomenological Psychology, the Philosophy of Art, History and Politics. Edit. James M. Edie, Northwestern University Press.
    18. Merleau-Ponty, Maurice, (1968) the Visible and the Invisible. Trans. Alphonso Lingis, Evanston, IL: Northwestern University Press.
    19. Merleau-Ponty, Maurice, (2002) Phenomenology of Perception, Trans. Smith, London: Routledge and Kegan Paul.
    20. Susser, D., 2013, ‘Artificial Intelligence and the Body: Dreyfus،Bickhard،and the Future of AI’, Routledge, New York (1999).