نوع مقاله : مقالات پژوهشی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای رشته مدرسی معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشیار فلسفه وکلام اسلامی گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانشیار مدرسی الهیات ومعارف اسلامی - مبانی نظری اسلام گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد
4 استادیار گروه معارف دانشکده الهیات و معارف اسلامی . دانشگاه فردوسی مشهد. مشهد. ایران
چکیده
کلیدواژهها
عنوان مقاله [English]
نویسندگان [English]
نقش وحی در ساختار قدرت و نسبت آن با حکمرانی دینی از مهمترین مسائلی است که از دیرباز مورد توجه اندیشمندان و متفکران علوم دینی بوده است ودر دهههای اخیر در دانشهای فلسفه سیاسی، فقه سیاسی و کلام جدید رونق بیشتری یافته است. سروش از جمله نظریهپردازانی است که در این زمینه به تبیین دیدگاههای خود پرداخته است.
نظریه دین و قدرت، در اسفند 1397 توسط وی در سی جلسه ارائه شد. سروش در این جلسات، به دنبال اثبات ناکارآمدی دین در ساحت حکمرانی است و معتقد است دین توان تحمل بار حکومت و حکمرانیهای سیاسی را ندارد.
سروش برای اثبات این مدعا، استدلالهای متفاوتی را بیان کرده است. وی پس از اشاره به معصوم نبودن متولیان در حکومت دینی، به خلأ ساختار نظارتی مشخص با هدف پیشگیری از فسادهای کلان در حکمرانی میپردازد. او معتقد است در منابع دینی برای مهار قدرت تنها دو عامل عدالت و تقوا، ذکر شده است که این دو عامل صرفاً برای مهار قدرت در مقیاسهای کوچک کفایت میکند.
در پژوهش حاضر، پس از استماع کامل این سلسله جلسات، با رویکرد تحلیلی توصیفی در جستجوی انواع ابزارهایی است که دین برای ساختار نظارتی در حکمرانی مشخص کرده است. در منابع دینی از سه نوع نظارت سخن به میان آمده است که عبارتاند از: 1. نظارت الهی 2. نظارت درونی 3. نظارت بیرونی و همگانی. سروش در این نظریه، تنها به نوع دوم اشاره کرده است. افزون بر این، وی تقریر مناسبی از این نوع نظارت، در سلسله جلسات خود ارائه نکرده است
کلیدواژهها [English]
)