توسل به ارواح امامان علیهم السلام از منظر آیات و روایات؛ معقول یا مورد توصیه؟

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه کلام موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)

10.22034/ntt.2025.840

چکیده

توسل به معنای مددخواهی از کسی یا چیزی برای رسیدن به مطلوب و مقصود است. این عمل در فرهنگ دینی معنایی خاص دارد و به شکل‌های مختلف انجام می‌شود. گاهی توسل به جایگاه و حق کسی نزد خداست؛ گاهی نیز توسل به دعای آبرومندان است، گاه نیز توسل مستقیم به همان آبرومند است که او ما را به مقصودمان برساند. این عمل، در زیست اسلامی، به ویژه شیعی، جایگاهی برجسته دارد. این مسئله، هم در دوران حیات بزرگان و هم آنگاه که در عالم برزخ به سر می‌برند، قابل طرح است. با نگاهی درون‌مذهبی این پرسش اساسی مطرح است که کدام نوع از توسل به روح اهلبیت علیهم‌السلام که در عالم برزخند، مورد توصیۀ خودشان بوده است؟ نوشتار حاضر به همین پرسش، با روش تحلیلی ـ نقلی پاسخ می‌دهد. بر پایۀ مهم‌ترین یافته‌های این پژوهش، بیشترین توصیۀ اهلبیت علیهم‌السلام توسل به حق و جایگاه آنها بوده است. هرچند توسل به دعای آنها و نیز توسل مستقیم خودشان، نامعقول نیست، چندان مورد توصیۀ آنها نبوده است و در سیرۀ شیعیان معاصر آنها نیز چنین رویه‌ای کمتر دیده می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

ff s s d f x x c vb n m k i m

نویسنده [English]

  • MohammadHossein Faryab
Associate Professor of Theology Department, Imam Khomeini Educational and Research Institute (RA)
چکیده [English]

s s s s x x n n j k k n b c c x x ds s sw dx c c k k l l ; k kj j jj j jj j j h h g g ss aa q q q q q q w w w w w we e r r t t y o i u y t o op k j ghg b v c x x h f f f f f f f f f f f f m mm m m m mm m m m m m m m m mm m mmm m m mm l ll ll l l ll l l ll l pp p p pp p pp p p p pp pp p pi i ii i i iu u uu u u u u uu y y yy y yy y y y yy y dd d d dd d

کلیدواژه‌ها [English]

  • ss
  • gg
  • oo
  • t
  • m