Analytical Study of the Ḥadīth of Recognition (Maʿrifah) and Its Esoteric Exegeses (Taʾwīlāt) from the Ismaili Perspective

Document Type : Original Article

Authors

1 Graduate of Level 4 in Comparative Theology, Navvab Higher Seminary; Researcher at Imam Reza International Research Institute

2 Professor of Higher Levels in Qom Seminary.

3 Assistant Professor, Department of Philosophy and Islamic Theology, Al-Mustafa International University, Khorasan Razavi Branch.

Abstract

One of the ḥadīths agreed upon by Islamic theological schools is the ḥadīth “Man māta wa lam yaʿrif imām zamānihi māta mītata jāhiliyyah” (Whoever dies without recognizing the Imam of his time dies the death of ignorance), known as the Ḥadīth of Recognition (Ḥadīth al-Maʿrifah), cited in both Shīʿa and Sunni ḥadīth sources. Among these, the Ismailiyya (Ismailis), in their doctrinal discussions on the Imamate—including the attributes of the Imam, the necessity of recognizing him, and the method of his appointment—have also referenced this ḥadīth in their literature, particularly under the topic of recognizing the Imam. The content of the ḥadīth underscores the elevated status of the Imamate to such an extent that failure to recognize the Imam results in a “death in ignorance.” Ismailis, consistent with their hermeneutical strategy of applying esoteric exegesis (taʾwīl) to Quranic verses and ḥadīths, have proposed specific interpretations (taʾwīlāt) for this ḥadīth. This article employs a descriptive-analytical method with a critical approach to elucidate the Ismaili perspective on the taʾwīl of the Ḥadīth of Recognition. Key findings include: The acceptance of ritual prayer (ṣalāt) being contingent upon recognizing the Imam. Equating the recognition of God (maʿrifat Allāh) with the recognition of the Imam. Symbolizing the washing of both hands in ritual ablution (wuḍūʾ) as an allegory for recognizing the Imam.
However, the Ismaili taʾwīl of practical injunctions—such as linking the obligation of pilgrimage (ḥajj) to attaining recognition of the Imam of the Time—not only lacks textual evidence from the Qur’an’s apparent meanings (ẓawāhir), the Sunnah of the Prophet, or the teachings of the Imams of the Ahl al-Bayt, but also contradicts their historical practice. Throughout prophetic history, particularly in the case of the Seal of the Prophets and the Ahl al-Bayt, practical injunctions like the ḥajj were observed literally. Since the Imams themselves were embodiments of spiritual perfection, applying such interpretations to them—as if they needed to “attain recognition of their own Imam”—is rendered meaningless

Keywords

References

  1. فهرست منابع

    1. أزهری، محمدبن احمد، (1421ق)، تهذیب اللغة، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
    2. ابن‌بابویه، محمدبن علی، (1395ق)، کمال الدین و تمام النعمه، تهران: انتشارات اسلامیه.
    3. ابن‌حیون، نعمان‌بن محمد، (1409ق)، شرح الأخبار فی فضائل الأئمة الأطهار، تحقیق: سید محمد حسینی‌جلالی، قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
    4. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ، (2008م)، الأرجوزة المختارة فی الإمامة [موقف الفرق من مسألة الإمامة و نقضه و دفاع عن حق الأئمة]، تحقیق: اسماعیل قربان بوناوالا، پاریس: دار بیبلیون.
    5. ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ، بی‌تا، تأویل الدعائم، قاهره: دار المعارف.
    6. أبوبکربن أبی‌شیبه، (1409ق)، المصنف فی الأحادیث والآثار، ریاض: مکتبة الرشد.
    7. بخاری، محمدبن اسماعیل، (1422ق)، الجامع المسند الصحیح المختصر من أمور رسول الله‌صلی‌الله‌علیه‌وسلم وسننه وأیامه = صحیح البخاری، دمشق: دار طوق النجاة.
    8. برقی، احمدبن محمدبن خالد، (1371)، المحاسن، تصحیح: جلال‌الدین محدث، قم: درالکتب الاسلامی.
    9. بهمن‌پور، محمدسعید، (1386)، اسماعیلیه از گذشته تا حال، تهران: انتشارات فرهنگ مکتوب.
    10. بهرامی، محمد، (1381)، «تفسیر و تأویل و مثل و ممثول»، پژوهش‌های قرآنی، شماره 32، ویژه‌نامه قرآن و ادیان و فرهنگ‌ها.
    11. تفتازانی، سعدالدین، (1409ق)، شرح المقاصد، قم: نشر الشریف الرضی.
    12. حلبی، علی‌اصغر، (1376)، تاریخ علم کلام در ایران و جهان، چاپ دوم، تهران: انتشارات اساطیر.
    13. خراسانی‌فدائی، محمدبن زین‌العابدین، (1362)، تاریخ اسماعیلیه، یا هدایۀُ الطالبین، چاپ اول، تصحیح: سیمیونوف الکساندر، تهران: انتشارات اساطیر.
    14. دفتری، فرهاد، (1386)، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، تهران: نشر و پژوهش فرزان روز.
    15. رسی، قاسم ‌بن محمد، (1424ق)، مجموع کتب و رسائل، تحقیق: محمدقاسم محمد المتوکل، صنعاء: موسسه الامام زیدبن علی الثقافیه.
    16. زرین‌کوب، عبدالحسین، (1391)، در قلمروی وجدان، تهران: انتشارات سروش.
    17. زیدبن علی، (1422ق)، المجموع الحدیثی والفقهی، صنعاء: مکتبة الامام زیدبن علی7.
    18. سجستانی، ابویعقوب، (2000م)، الافتخار، تحقیق: اسماعیل قربان، بیروت: دارالغرب الاسلامی.
    19. سلومی، سلیمان عبدالله، (1422ق)، اصول الاسماعیلیه؛ دراسۀ - تحلیل - نقد، ریاض: دارالفضیله.
    20. شیخ صدوق، محمدبن علی ابن‌بابویه، (1395ق)، کمال‌الدین و تمام النعمه، تهران: انتشارات اسلامی.
    21. شیرازی، مویدالدین، (1997م)، دیوان الموید فی الدین داعی الدعاه، تحقیق: محمدکامل حسین، قاهره: دارالکتب المصری.
    22. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ، بی‌تا، المجالس المویدیه، بیروت: دارالاندلس.
    23. صافی‌گلپایگانی، لطف‌الله، (1419ق)، منتخب الأثر فی الإمام الثانی‌عشر7، قم: موسسة السیدة المعصومه3.
    24. طوسی، نصیرالدین، (1416ق)، قواعد العقائد، تحقیق: علی ربانی‌گلپایگانی، قم: انتشارات موسسۀ امام صادق7.
    25. علی‌بن ولید، (1403ق)، تاج العقائد و معدن الفوائد، تحقیق: دکتر عارف تامر، چاپ دوم، بیروت: مؤسسه عزالدین.
    26. غالب، مصطفی، (1946م)، اعلام الاسماعیلیة، بیروت: دار الیقظة العربیة للتألیف والترجمة والنشر.
    27. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ، (1981م)، الإمامة و قائم القیامة، بیروت: دار و مکتبة الهلال.
    28. فرمانیان، مهدی، (1395)، درسنامه تاریخ و عقائد اسماعیلیه، چاپ سوم، قم: نشر ادیان.
    29. قبادیانی، ناصرخسرو، (1338)، خوان الاخوان، تهران: انتشارات کتابخانه بارانی.
    30. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ، (1373)، روشنایی‌نامه، تصحیح: حسین یازیجی، تهران: انتشارات توس.
    31. ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ، (1380)، گشایش و رهایش، تصحیح و مقدمه: سعید نفیسی، تهران: انتشارات اساطیر.
    32. قرشی، ادریس‌بن حسن، (1420ق)، عیون الأخبار و فنون الآثار فی فضائل الأئمة الأطهار، تحقیق: مصطفی غالب، بیروت، دارالاندلس.
    33. قرشی، ادریس عمادالدین، (1411ق)، زهر المعانی، تحقیق: مصطفی غالب، بیروت: الموسسه الجامعه للدراسات والنشر والتوزیع.
    34. قزوینی، احمد بن فارس، (1406ق)، مجمل اللغة، چاپ دوم، تحقیق: زهیر عبد المحسن سلطان، بیروت: مؤسسة الرسالة.
    35. ضیغمی‌نژاد، فروغ، (1397)، «مبانی تأوبلات قاضی نعمان از آیات فقهی در بوته نقد»، فصلنامه قرآن، فقه و حقوق اسلامی، سال چهارم، شماره هشت، بهار و تابستان.
    36. کرمانی، حمیدالدین، (1407ق)، مجموعه رسائل الکرمانی، چاپ دوم، تحقیق: مصطفی غالب، بیروت: الموسسه الجامعه للدراسات والنشر والتوزیع.
    37. ـــــــــــــــــــــــ، (1967م)، راحۀ العقل، تحقیق: مصطفی غالب، بیروت: دارالاندلس.
    38. کیخسرو اسفندیار، موید، (1362)، دبستان مذاهب، تهران: انتشارات چاپ گلشن.
    39. گمنام، (1352)، کلام پیر؛ هفت باب، بسعی اقل العباد ایوانف، بمبئی: مطبع مظفری.
    40. مفید، محمدبن نعمان، (1413ق)، رسائل فی الغیبه، قم: ناشر: المؤتمر العالمی للشیخ المفید.
    41. ناصرخسرو، وجه دین، (1397)، تصحیح غلامرضا اعوانی، مقدمه انگلیسی سید حسین نصر، تهران: انتشارات انجمن فلسفه ایران.
    42. نعمانی، ابن ابی‌زینب، (1397ق)، الغیبه، تصحیح: علی‌اکبر غفاری، تهران: نشر صدوق.
    43. نوبختی، حسن‌بن موسی، (بی‌تا)، فرق الشیع، بیروت: دار الأضواء.
    44. نیشابوری، مسلم، (1480ق)، صحیح مسلم، بیروت: دار النشر.
    45. ولید، علی بن محمد، (1403ق)، دامغ الباطل و حتف المناضل، تحقیق: غالب مصطفی، بیروت: مؤسسه عزالدین.
    46. یحیی‌بن حسین، الامام الهادی الی الحق، (1435ق)، الأحکام فی الحلال والحرام، تحقیق: مرتضی‌بن زید المَحَطوَری الحسنی، صنعاء: مکتبۀ بدر، الطبعه الثانیه.
    47. یمنی، جعفربن منصور، (1404ق)، سرائر و أسرار النطقاء، تحقیق: مصطفی غالب، بیروت: دار الاندلس.
    48. ـــــــــــــــــــــــ، (1984م)، الکشف، بیروت: دار الاندلس.
New Theological Teachings
Volume 4, Issue 2 - Serial Number 6
December 2024
Pages 106-79

Files

History

  • Receive Date: 12 March 2023
  • Revise Date: 05 August 2023
  • Accept Date: 09 January 2025

Share

How to cite

Statistics